data: 26 lipca 2004
W kilku artykułach prasowych z ostatnich dni autorzy tekstów przytaczają ustalenia kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy, która kwestionuje metody kontroli stosowane przez Wydział Kontroli Wewnętrznej i Audytu Urzędu Miasta Opola opisane w wewnętrznych procedurach wydziału. W artykułach tym znajdujemy np. odniesienie do jednej z technik analitycznych stosowanych w trakcie prowadzonych postępowań kontrolnych, tj. analizy wydatków. Jest to metoda znana wszystkim osobom zajmującym się profesjonalnie kontrolą i wykrywaniem oszustw finansowych. Polega na porównywaniu dochodów osiąganych przez kierownika jednostki z wydatkami. Znacząca, nieuzasadniona różnica pomiędzy tymi wskaźnikami może wskazywać na popełnienie przez niego oszustwa.
W opinii Stowarzyszenia "Stop Korupcji" Państwowa Inspekcja Pracy kwestionując powyższe metody pracy idzie pod prąd działań antykorupcyjnych. Robi to poprzez zajmowanie się sprawami, co do których badania nie posiada umocowania prawnego, jak również kompetencji merytorycznych. Metody kwestionowane przez PIP stanowią najnowsze osiągnięcia w zakresie wykrywania oszustw finansowych, zalecane bądź bezpośrednio stosowane przez takie organizacje i instytucje międzynarodowe jak:
- Stowarzyszenie Ekspertów i Specjalistów ds. Wykrywania Przestępstw i Nadużyć Gospodarczych (ACFE- Association of Certified Fraud Examiners),
- Amerykański Instytut Biegłych Rewidentów (American Institut of Certified Public Accountants),
- Europejskie Biuro ds. Przeciwdziałania Oszustwom (OLAF),
- a także działający w Polsce, wiodący w dziedzinie metod kontrolnych,
- Polski Instytut Kontroli Wewnętrznej (PIKW).
Krytykowana technika w nomenklaturze ACFE, wprowadzonej m.in. w materiałach szkoleniowych PIKW, to tzw. metoda wydatkowa, stosowana w przypadkach, gdy podejrzany wydaje nielegalny dochód. Wynik stosowania tej metody stanowi pośredni, poszlakowy dowód nieudokumentowanego dochodu i oszustwa. W metodologii Amerykańskiego Instytutu Biegłych Rewidentów opisana technika określona została jako jedna z "czerwonych flag" (tzw. wskaźników wykrycia oszustwa) - pracownicy ze stylem życia ponad stan (employees with lifestyles beyond their means).
Oceny technik i metod stosowanych przez wydział kontroli może dokonać jedynie instytucja merytorycznie przygotowana i umocowana ustawowo np. Najwyższa Izba Kontroli. Działania PIP w tym zakresie określić można jako szkodliwe, sprzeczne z interesem społecznym i prawdopodobnie wynikające z ulegania naciskom politycznym środowisk zainteresowanych, aby oszustwa i nadużycia nie były wykrywane. W naszej ocenie dla dobra tej instytucji, mającej słuszne i pożyteczne cele do spełnienia, konieczna jest głęboka refleksja nad sposobem pracy swych inspektorów i zaprzestanie działań, które ją kompromitują, a jednocześnie utrudniają pracę tej niewielkiej grupy urzędników ratusza, którzy mają odwagę, determinację i kompetencje, aby skutecznie ujawniać nieprawidłowości, występujące w działalności samorządu.
Janusz Kowalski,
Prezes Stop Korupcji
|
