Dlaczego wysokość podatków wpływa na wysokość bezrobocia?

Wyciąganie pieniędzy z gospodarki działa na nią hamująco, im wyższy udział podatków w PKB, tym wolniej rozwija się gospodarka i tym trudniej o pracę. W Polsce, oprócz ogólnego obciążenia na ogromne bezrobocie wpływ mają także koszty pracy, które są wysokie, mimo, że Polacy zarabiają niewiele w porównaniu z innymi krajami europejskimi. Dzieje się tak dlatego, że oprócz nie niskiego PITu płacimy też olbrzymie tak zwane składki na ubezpieczenie społeczne.

Czym propozycja CAS różni się od propozycji Rządu?

Ostatnie, nieśmiałe propozycje wprowadzenia podatku liniowego, formułowane przez Rząd są tylko kosmetyczną zmianą, ponieważ i tak 98% podatników PIT płaci pierwszą stawkę. W tej chwili Polsce potrzebna jest kompleksowa zmiana finansów publicznych, a nie drobne poprawki. Projekt CAS jest propozycją całkowitej zmiany sposobu pozyskiwania przez państwo dochodów.

Takiego systemu nie ma nigdzie na świecie czy może on w ogóle funkcjonować?

Poszczególne elementy naszego systemu są już wypróbowane, niektóre funkcjonowały kiedyś w Polsce, inne z powodzeniem są stosowane na świecie. Propozycja CAS jest rewolucją wobec obecnego stanu polskiego prawodawstwa podatkowego, ale wynika ze światowego stanu wiedzy o technice podatkowej.

Projekt CAS jest podobny do tego co było, jakie są w nim nowe elementy ?

Nową jakość stanowi zestawienie sprawdzonych na świecie i w Polsce rozwiązań podatkowych w całość odpowiadającą potrzebom Polski, a zwłaszcza sprzyjających tworzeniu się nowych miejsc pracy. Nowe jest też kompleksowe podejście do problemu, od dawna mówi się o reformie podatków, a potem kończy się na kosmetycznych poprawkach tego, co było. CAS uważa, że nadszedł czas na zmianę systemu pozyskiwania dochodów przez państwo. Nie można tego zrobić na raty, bo poszczególne elementy przestaną do siebie pasować.

Czy propozycja CAS uwzględnia wymogi prawa Unii Europejskiej?

Politycy często zasłaniają się wymogami UE, przy wprowadzaniu rozwiązań, które nie podobają się obywatelom. W kwestiach podatkowych UE wprowadziła wyłącznie harmonizację VAT, w innych kwestiach członkowie UE mają całkowitą wolność w kształtowaniu swej polityki podatkowej. My tworząc projekt z tej wolności skorzystaliśmy.

Czy po upowszechnieniu podstawowej stawki VAT wzrosną ceny?

Proponowana przez nas stawka wynosi 20%, to mniej niż obowiązująca obecnie na większość towarów i usług stawka 22%. Wiele cen powinno zostać obniżonych. Potanieją też rzeczy i usługi, w których ważnym kosztem jest praca, bo nowy system obniża w sposób diametralny koszty pracy.

Czy zniesienie składki na ZUS jest możliwe, skąd będą się brały pieniądze na wypłacanie emerytur?

W niektórych krajach w ogóle nie ma składek na ubezpieczenie społeczne lub mają one znaczenie uzupełniające (Dania, Australia, Nowa Zelandia). Emerytury są finansowane w całości z ogólnych wpływów podatkowych, tak samo jak w projekcie CAS.

W latach dziewięćdziesiątych kilkakrotnie podwyższano składki na ZUS w następstwie czego daninowe koszty pracy w Polsce należą do najwyższych w Europie, co jest główną przyczyną bezrobocia. Obniżenie kosztów pracy spowoduje powstanie nowych miejsc pracy, a tym samym trwały wzrost gospodarczy średnio o 6-7% PKB.

Płacenie podatków jest uważane za przejaw postawy obywatelskiej, czy zniesienie PIT nie doprowadzi do zaniku tej postawy?

Nasz pomysł polega na tym by podatki były powszechne, aby płaciło je jak najwięcej osób - tylko wtedy mogą one być umiarkowane. Zniesienie PIT nie oznacza, że tak zwany zwykły człowiek nie będzie płacił podatków, będzie płacił te, które już dziś płaci, a często się o nich zapomina - VAT i akcyzę, podatek od nieruchomości a także podatek od funduszu wynagrodzeń tylko zamiast kilkudziesięciu milionów Polaków będzie się z niego rozliczało pracodawców, którzy już teraz wykonują większość obowiązków związanych z zapłatą tego podatku. Postawa obywatelska nie powinna, więc ucierpieć, gdyż w dalszym ciągu to obywatele będą utrzymywać państwo.

Jaka jest przewaga podatku od funduszu wynagrodzeń nad podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy nie jest to powrót do rozwiązań z czasów PRL?

Dziś podatnik nie jest w stanie ogarnąć przepisów, do których stosowania jest zobowiązany. Teraz to pracodawca, czyli profesjonalista wykona wszystkie czynności związane z zapłatą podatku, nawet dla niego będzie to o wiele łatwiejsze i bezpieczniejsze niż do tej pory, ponieważ konstrukcja tego podatku jest prosta i nie zostawia miejsca na uznaniowość organów podatkowych.

Czym podatek od funduszu wynagrodzeń różni się od podatku liniowego?

Podatek od wynagrodzeń jest logicznym rozwinięciem podatku liniowego, upraszcza procedury i znacząco obniża koszty poboru. Zwalnia zwykłych obywateli z corocznej biurokratycznej mitręgi, wypełniania deklaracji, obliczania należnego podatku, wpłacania różnicy, otrzymywania zwrotu nadpłaty, ryzyka pomyłki i przeżywania innych przykrości w zetknięciu z aparatem skarbowym.

Dlaczego proponowane jest zniesienie podatku dochodowego od osób prawnych?

To podatek kosztowny w ściąganiu i mało efektywny, na dodatek promuje te firmy, które mają wysokie koszty działalności. Powoduje to, że dochody z CIT w Polsce corocznie maleją (np. w 2002 10.5%, a w tym roku planowanych jest już tylko 9,3%).Ten spadek nie jest tylko naszą specyfiką, to samo można obserwować wśród krajów OECD. Dzieje się tak dlatego, że konstrukcja tego podatku pozwala na stosowanie uników. Proponujemy obciążenie przedsiębiorstw innymi podatkami, które są prostsze, niewysokie, ale o wiele trudniejsze do uniknięcia.

Czy w jakimś państwie na świecie funkcjonuje taki system?

Oczywiście nigdzie nie ma takiego systemu, bo mimo, że od dawna państwa ściągają od siebie rozwiązania to każde zachowuje jednak swą odrębność. W żadnym państwie na świecie nie ma identycznego systemu podatkowego. Proponowane przez nas rozwiązania są w większości sprawdzone a my staraliśmy się wybrać z różnych systemów te najprostsze i możliwe do wprowadzenia. Podatki obrotowe występują na przykład w Stanach Zjednoczonych. Podatek od funduszu płac jest konsekwentnym rozwinięciem podatku dochodowego od osób fizycznych o jednej proporcjonalnej (tzw. liniowej) stawce, obowiązującego na Łotwie, Estonii, w Rosji. Podatek od funduszu płac obowiązywał przez wiele lat w Polsce. Karta podatkowa jest obecnie stosowana, a CAS proponuje jej uproszczenie i rozszerzenie kręgu podmiotów, które obejmie.

Czy budżet państwa stać na wprowadzenie systemu?

Polski nie stać na utrzymywanie stanu dotychczasowego. Obecny sposób zdobywania pieniędzy przez państwo zaowocował gigantycznym bezrobociem i prowadzi prostą droga do zapaści. Proponowane zmiany nie są kosztowne, a nowe podatki zaprojektowano tak by dochody państwa nie uległy zmniejszeniu. W dłuższej perspektywie wprowadzenie sytemu przyczyni się do zwiększenia wzrostu gospodarczego - a tym samym do zwiększenia wpływów budżetowych.

Co z opodatkowaniem rolników?

Należy pozostawić obecne opodatkowanie podatkiem rolnym. Nietrafny jest zamysł Ministerstwa Finansów objęcia rolników podatkiem dochodowym, zresztą podatek ten będzie zniesiony. Dochodowość działalności rolniczej jest niska i wielu chłopów nie byłoby w stanie ponieść dodatkowego ciężaru. Wprowadzenie tego podatku to podsycanie konfliktu między mieszkańcami miasta i wsi. Ponadto koszt administracyjny tej operacji w odniesieniu do 2 milionów gospodarstw rolnych, to nie mniej niż pół miliarda złotych.

Co z emeryturami rolników?

Emerytury rolników będą wypłacane na dotychczasowych zasadach.

Co z opodatkowaniem nieruchomości? Co podatkiem katastralnym, którego wprowadzenie jest od dawna zapowiadane?

Nasz projekt nie przewiduje wprowadzenia większych zmian w opodatkowaniu nieruchomości. Konieczne jest głównie uporządkowanie przepisów i ujednolicenie praktyki organów podatkowych. Zaletą dotychczasowych podatków jest to, że są to podatki proste i sprawdzone. Wprowadzenie podatku katastralnego nie jest dobrym pomysłem. Jest on kosztowny i zmusza państwo do silnej ingerencji w prywatność obywateli. Wprowadzenie katastru wg ostrożnych szacunków kosztować będzie około 1,2 miliarda złotych ? za tak wielką sumę możemy sobie tylko zaszkodzić.

Dlaczego emeryci i renciści nie będą płacić podatków?

Emerytury i renty są finansowane z pieniędzy publicznych, w tej chwili państwo przeznacza pieniądze na ten cel, a następnie w sposób żmudny i kosztowny oblicza się dla każdego emeryta podatek, który wraca do państwa- ten przepływ jest całkowicie zbędny, nie dość, że państwu nie przybywa od niego pieniędzy to jeszcze trzeba pokryć koszty tych zbędnych obliczeń i przelewów. W obecnym systemie racją przemawiająca za PITem dla emerytów są ulgi, z których mogą oni skorzystać na równi z innymi, w nowym systemie nie ma ulg, zbędne staje się więc przelewanie pieniędzy w tą i z powrotem.

Czy zlikwidowanie ulg podatkowych nie będzie miało negatywnych konsekwencji dla kultury, ochrony zdrowia, wspierania najuboższych?

Podatki istnieją po to by dostarczać pieniędzy państwu. Do realizacji celów społecznie ważnych służą wydatki państwowe, to przy ich pomocy można wspierać kulturę, zdrowie i biednych. Wprowadzanie licznych ulg i zwolnień doprowadziło obecny system do opłakanego stanu, a jakoś nie widać by dziedziny, które mają wspierać ulgi kwitły.

Dlaczego Centrum Adama Smitha nie proponuje obniżenia wydatków publicznych?

W sferze wydatków publicznych jest niewątpliwie potrzebna wielka zmiana, nasz projekt dotyczy jednak dochodów państwa, bo wydatki są problemem politycznym- gdyż każde ich cięcie narusza interesy jakiejś grupy, a dochody bardziej technicznym, mimo, że od dawna są narażane na upolitycznienie przez tworzeni ulg i przywilejów dla różnych lobby. Tu jednak łatwiej o zrozumienie dla rozsądnych propozycji, w imię zachowania równowagi budżetu. Dlatego jednym z głównych założeń propozycji CAS jest zachowanie wpływów budżetowych na dotychczasowym poziomie.

Czekamy na Państwa pytania! Prosimy pisać pod adres: biuro@stopkorupcji.org